سایت های ضروری (در زمان قطعی اینترنت) اینا بهترن یا رقبای خارجیش؟
لینک دسترسی به برخی سایتها برای دوران قطعی اینترنت
زندگی آنلاین در زمان قطعی؛ راهنمای جامع زنده ماندن در شبکه ملی اطلاعات
چرا گوگل باز نمیشود ولی سایت بانک کار میکند؟ (راز شبکه ملی)
شاید برایتان سوال شده باشد که چطور وسط قطعی سراسری، اپلیکیشن آپ یا سایت بانک ملت باز میشود؟ داستان ساده است. ما چیزی داریم به نام “اینترنت داخلی” یا شبکه ملی اطلاعات. تصور کنید یک اتوبان بزرگ داریم که به کشورهای دیگر وصل میشود (اینترنت بینالملل) و خیابانهای داخل شهر (اینترنت داخلی). وقتی اتوبان بسته میشود، تردد در خیابانهای شهر همچنان جریان دارد. سایتهایی که سرورشان داخل ایران است، مثل همسایههای دیوار به دیوار شما هستند؛ برای ارتباط با آنها نیازی به عبور از مرز ندارید.
دانستن لیست این “همسایهها” امروز دیگر یک انتخاب نیست، یک ضرورت برای زندگی مدرن در ایران است. بیایید دستهبندی شده و مرتب، سروقت تکتک نیازهایتان برویم.
وقتی گوگل نیست، چطور جستجو کنیم؟ (موتورهای جستجوی بومی)
عادت کردهایم برای پیدا کردن طرز تهیه قرمه سبزی تا تحلیل قیمت دلار، بلافاصله سراغ گوگل برویم. اما وقتی گوگل در دسترس نیست، دنیای وب تمام نمیشود. موتورهای جستجوی ایرانی در سالهای اخیر پیشرفتهای عجیبی داشتهاند. شاید هنوز به هوشمندی گوگل نباشند، اما کارتان را راه میاندازند.
۱. ذرهبین (Zarebeen)؛ فراتر از یک جستجوگر
ذرهبین که محصول همراه اول است، تلاش کرده چیزی بیشتر از یک کپی از گوگل باشد. این موتور جستجو در تبهای مختلفی مثل ویدیو، آوا (موزیک) و تصویر نتایج خوبی میدهد. تجربه ما در سرگرمون نشان داده که ذرهبین در پیدا کردن محتوای فارسی، فیلم و سریال و گشتونثار در بین سایتهای ایرانی، سرعت و دقت قابل قبولی دارد.
- آدرس: zarebeen.ir
- کاربرد طلایی: جستجوی سریع آهنگ و فیلم با ترافیک نیمبها.
۲. گردو (Gerdoo)؛ تازهنفس و سریع
گردو یکی دیگر از گزینههاست که تمرکزش را روی سرعت و سادگی گذاشته. اگر دنبال آدرس یک اداره یا شماره تلفن یک سازمان هستید، گردو میتواند جای خالی گوگل را برایتان پر کند.
- آدرس: gerdoo.me
از کجا بفهمیم در کشور چه خبر است؟ (خبرگزاریهای آنلاین)
در زمان بحران یا قطعی نت، شایعهها از واقعیتها جلو میزنند. کانالهای تلگرامی که بهروز نمیشوند و اینستاگرام که قطع است؛ پس منبع موثق کجاست؟ خبرگزاریهای داخلی به دلیل میزبانی در دیتاسنترهای ایرانی، همیشه در دسترس هستند. پیشنهاد ما این است که چند مورد از اینها را همیشه در بوکمارک مرورگرتان داشته باشید.
لیست زیر را بر اساس سلیقههای مختلف خبری دستهبندی کردهایم:
| نام خبرگزاری | نوع فعالیت | آدرس سایت |
|---|---|---|
| ایسنا (ISNA) | دانشجویی و جامع | isna.ir |
| عصر ایران | تحلیلی و سیاسی | asriran.com |
| انتخاب | سیاسی و بهروز | entekhab.ir |
| دنیای اقتصاد | اقتصادی و بازار | donya-e-eqtesad.com |
| ورزش سه | اخبار ورزشی | varzesh3.com |
یادتان باشد، سایتهایی مثل ورزش سه یا طرفداری فقط برای دیدن نتیجه بازی دیشب نیستند؛ در زمانهایی که حوصلهتان سر رفته و دسترسی به سوشال مدیا ندارید، خواندن کامنتهای این سایتها خودش یک سرگرمی خالص است!
مدیریت پول و بانکداری؛ شریان حیاتی زندگی
تصور کنید چک دارید یا باید قسط وام را بدهید و اینترنت قطع است. ترسناک است، نه؟ خوشبختانه سیستم بانکداری الکترونیک ایران (شتاب) کاملاً بر بستر شبکه ملی اطلاعات سوار است. یعنی حتی اگر ارتباط ایران با کل دنیا قطع شود، شما همچنان میتوانید کارتبهکارت کنید، موجودی بگیرید و پایا انجام دهید.
همراه بانکها و اینترنت بانکها
تقریباً تمام بانکهای کشور سایتهایشان روی سرورهای داخلی است. لیست زیر را مرور کنید و مطمئن شوید آدرس اینترنت بانک خودتان را درست تایپ میکنید:
- بانک ملت: bankmellat.ir (یکی از پایدارترینها در زمان اختلال)
- بانک ملی (سامانه بام): bmi.ir
- بانک سامان: sb24.com
- بانک پاسارگاد: bpi.ir
- بانک آینده: ba24.ir
اپلیکیشنهای پرداخت؛ آچار فرانسه گوشی شما
وقتی نمیتوانید به سایت بانک بروید، سوپر اپلیکیشنهای مالی نجاتبخش هستند. خرید شارژ، بسته اینترنت (برای وقتی که وصل شد!)، پرداخت قبض و کارت به کارت با اینها انجام میشود:
- آسان پرداخت (آپ): asanpardakht.ir (کد دستوری #733* هم بدون اینترنت کار میکند!)
- هف هشتاد (780): app.780.ir
- همراه کارت: hamrahcard.ir (رابط کاربری فوقالعاده ساده و سریع)
سرگرمی و تماشای فیلم؛ خداحافظ نتفلیکس، سلام فیلیمو
حالا که خبری از یوتیوب و اینستاگرام نیست، باید بنشینیم و در و دیوار را نگاه کنیم؟ قطعاً نه. پلتفرمهای VOD (ویدیو درخواستی) ایرانی در این شرایط پادشاهی میکنند. نکته جذاب اینجاست که اکثر این سایتها ترافیک نیمبها دارند و حتی برخی اپراتورها در شرایط خاص ترافیک رایگان برایشان در نظر میگیرند.
۱. فیلیمو و نماوا؛ غولهای سینمای آنلاین
رقابت بین این دو باعث شده آرشیو بسیار خوبی از فیلمهای روز دنیا (با دوبله) و سریالهای اختصاصی ایرانی داشته باشند. اگر اینترنت قطع شد، بهترین فرصت است که سریالهای عقبافتاده ایرانی را در این پلتفرمها ببینید.
- فیلیمو: filimo.com
- نماوا: namava.ir
- فیلمنت: filmnet.ir (پوست شیر را یادتان هست؟)
۲. آپارات؛ یوتیوب بومی
هر ویدیویی که فکرش را بکنید، از آموزش تعویض لنت ترمز پراید تا گیمپلی بازیهای جدید، در آپارات پیدا میشود. در زمان قطعی اینترنت، آپارات پرترافیکترین سایت ایران میشود.
- آدرس: aparat.com
مسیریابی؛ گم نشوید!
شاید فکر کنید بدون Waze و Google Maps در ترافیک تهران یا جادههای شمال فلج میشوید. اما مسیریابهای ایرانی نشان دادهاند که دود از کنده بلند میشود. اتفاقاً چون دیتای ترافیک را از کاربران ایرانی میگیرند و سخنگوی فارسی دارند، گاهی دقیقتر از نمونههای خارجی عمل میکنند.
- نشان (Neshan): این مسیریاب که توسط بچههای مشهد توسعه داده شده، قابلیت تشخیص سرعتگیر، پلیس و حتی دوربینهای کنترل سرعت را دارد که ویز هم گاهی ندارد! آدرس وب: neshan.org
- بلد (Balad): بلد تمرکزش روی پلاکخوانی دقیق و نمایش جزئیات ساختمانهاست. اگر دنبال یک آدرس دقیق در کوچه پسکوچهها هستید، بلد را امتحان کنید. آدرس وب: balad.ir
خدمات دولتی و اداری؛ کارهای اداری را پشت گوش ناندازید
یکی از بزرگترین نگرانیها در زمان قطعی شبکه، عقب افتادن کارهای اداری است. خوشبختانه دولت الکترونیک (هرچند با ایراداتی) روی شبکه ملی اطلاعات فعال است. این لیست را حتماً داشته باشید، چون کارتان به آن میافتد:
پلیس +۱۰ و خدمات انتظامی
برای خلافی خودرو، گذرنامه و وضعیت نظام وظیفه، سایت epolice.ir تنها مرجع شماست. این سایت همیشه در دسترس است.
تامین اجتماعی
سوابق بیمه، فیش حقوقی بازنشستگان و خدمات درمانی همگی در سایت tamin.ir یا es.tamin.ir قرار دارد.
خدمات قضایی (ثنا)
ابلاغیههای دادگاه شوخی بردار نیستند. سامانه ثنا روی آدرس adliran.ir میزبانی میشود و فقط با آیپی ایران باز میشود (حتی در زمان وصل بودن اینترنت جهانی هم باید فیلترشکن را برایش خاموش کنید!).
خرید آنلاین و سوپرمارکت؛ وقتی یخچال خالی است
فرض کنید مهمان دارید و اینترنت قطع شده و خرید نکردهاید. نگران نباشید، فروشگاههای اینترنتی بزرگ ایران سرورهای قدرتمند داخلی دارند. لجستیک و حملونقل این شرکتها هم مستقل از اینترنت جهانی کار میکند.
- دیجیکالا (Digikala): نیازی به معرفی ندارد. تقریباً هر چیزی بخواهید دارد.
- اُکالا (Okala) و اسنپمارکت: برای خریدهای سوپرمارکتی فوری. اکالا معمولاً از نزدیکترین فروشگاه افق کوروش برایتان ارسال میکند.
- باسلام (Basalam): اگر دنبال محصولات خانگی، ترشی، لواشک یا صنایع دستی هستید و میخواهید مستقیم از تولیدکننده بخرید.
تاکسیهای اینترنتی؛ بدون ماشین نمانید
اسنپ و تپسی چنان با زندگی ما گره خوردهاند که تصور زندگی بدون آنها سخت است. نکته مهم این است که اگر اپلیکیشن موبایل به هر دلیلی باز نشد، حتماً از نسخه وب (PWA) آنها استفاده کنید.
- اسنپ: snapp.ir (نسخه وب: app.snapp.taxi)
- تپسی: tapsi.ir
- ماکسیم: taximaxim.ir (گزینهای که گاهی در شهرهای کوچک بهتر جواب میدهد)
جایگزینهای واتساپ و تلگرام؛ چگونه در تماس بمانیم؟
این بخش شاید چالشبرانگیزترین قسمت باشد. مهاجرت از تلگرام به پیامرسان ایرانی سخت است، اما در زمان بحران “لنگه کفش در بیابان نعمت است”. برای اینکه ارتباطتان با خانواده قطع نشود، نصب داشتن حداقل یکی از اینها ضروری است:
- ایتا (Eitaa): فضایی بسیار شبیه به تلگرام دارد. بسیاری از کانالهای خبری و فروشگاهی به ایتا کوچ کردهاند. سرعتش در شبکه داخلی خوب است.
- بله (Bale): ترکیبی از پیامرسان و همراه بانک. هم چت میکنید و هم همانجا کارت به کارت انجام میدهید. متعلق به بانک ملی است و امنیت بالایی دارد.
- روبیکا (Rubika): تلاش کرده هم اینستاگرام باشد هم تلگرام. اگر دلتان برای اسکرول کردن عکس و ویدیو تنگ شده، روبیکا نزدیکترین تجربه به اینستاگرام را دارد.
سلامت و پزشکی؛ دکتر در خانه
مریض شدن خبر نمیکند. پلتفرمهای سلامت آنلاین در ایران رشد خوبی داشتهاند. از نوبتدهی آنلاین تا مشاوره تلفنی با پزشک متخصص، همه روی شبکه ملی هستند.
- دکترتو (Doctoreto) و نوبت.آیآر (Nobat.ir): برای پیدا کردن دکتر و گرفتن نوبت منشی.
- اسنپ دکتر: مشاوره آنی تلفنی با پزشک (عالی برای سوالات اورژانسی).
- بیمه دات کام و ازکی: اگر بیمه شخص ثالثتان تمام شده و پلیس جریمهتان کرده، در عرض چند دقیقه آنلاین بیمه را تمدید کنید.
دانلود نرمافزار؛ گوگل پلی باز نمیشود؟
اگر نیاز به آپدیت اپلیکیشن همراه بانک دارید یا میخواهید یک بازی جدید نصب کنید و گوگل پلی فیلتر یا قطع است، استورهای ایرانی کار را راه میاندازند.
- کافه بازار: قدیمیترین و بزرگترین مارکت اندرویدی ایران.
- مایکت: رقیب سرسخت بازار که گاهی دیتای بازیها را بهتر و کاملتر ارائه میدهد.
سوالات متداول کاربران (FAQ)
آیا در زمان قطعی اینترنت بینالملل، سایتهای .ir همیشه باز میشوند؟
لزوماً پسوند دامنه (.ir یا .com) تعیینکننده نیست؛ مهم محل قرارگیری “سرور” سایت است. اما به طور کلی ۹۹ درصد سایتهای با دامنه .ir روی سرورهای داخل ایران هستند و در زمان قطعی باز میشوند.
چرا وقتی اینترنت ملی است، فیلترشکن من کار نمیکند؟
چون فیلترشکنها (VPN) تلاش میکنند شما را به یک سرور خارج از کشور وصل کنند. وقتی راه ارتباطی به خارج بسته باشد، طبیعتاً فیلترشکن هم از کار میافتد. برای استفاده از سایتهای داخلی (مثل بانکها) حتماً باید VPN خود را خاموش کنید.
بهترین جایگزین گوگل در ایران کدام سایت است؟
در حال حاضر موتور جستجوی “ذرهبین” (Zarebeen) و “گردو” (Gerdoo) بهترین عملکرد را برای جستجوهای فارسی، ویدیو و پیدا کردن فایل دارند.
چطور بفهمیم یک سایت داخلی است یا خارجی؟
سادهترین راه تست کردن است! اما ابزارهایی در سایتهایی مثل “هاست ایران” وجود دارد که با وارد کردن آدرس سایت، به شما میگوید سرور آن در کدام کشور قرار دارد. سایتهای بانکی و دولتی همگی داخلی هستند.
سخن پایانی سرگرمون؛ امید را از دست ندهید
شرایط قطعی اینترنت سخت و فرساینده است؛ ما در تیم سرگرمون این را با تمام وجود درک میکنیم. اما زندگی جریان دارد و دسترسی به اطلاعات و خدمات، حق شماست. این لیست را به عنوان یک “جعبه کمکهای اولیه دیجیتال” نگاه کنید. امیدواریم هیچوقت مجبور به استفاده اضطراری از آن نشوید، اما داشتن دانش و آمادگی، همیشه بهتر از غافلگیری است.
اگر سایتی را میشناسید که در این لیست جا افتاده و در روزهای سخت به کارتان آمده، حتماً در بخش نظرات برای ما و بقیه دوستانتان بنویسید. ما اینجا هستیم تا به کمک هم، مسیر را هموارتر کنیم.
